Medisch gebruikte delen: wortel, bladeren en bloemen.

Botanie en plantbeschrijving:
Overblijvende, behaarde struik die tot 1,50 meter hoog wordt.
Bladeren gesteeld en spiraalsgewijs aan de stengel geplaatst, viltig/fluwelig behaard.
De bladeren zijn 3- tot 5-lobbig.
Witte of roodachtige, kortgesteelde, grote bloemen.
Vruchten ook behaart.

Voorkomen:
In zilte rietmoerassen en vochtige plaatsen aan de zeekust, aan rivieroevers sporadisch.
Ook in Midden-Europa is het zoeken van deze plant een tamelijk zinloze bezigheid, omdat de echte heemst daar overal zeldzaam is.
Van oorsprong kan de plant uit het gebied rond de Kaspische Zee afkomstig zijn en ook van de Zwarte Zee en het oosten van het Middellandse Zeegebied.

--- Advertenties ---
Kalknagels weg!
Wratten weg!
--- Advertenties ---

Werkzame stoffen:
Op de eerste plaats komt het hoge gehalte aan slijmstoffen.
Verder bevat de wortel tot 35% zetmeel.
Ook de suiker en de pectine zijn noemenswaardig, evenals de mineralen.
Bladeren en bloemen bevatten veel slijmstoffen.

Genezende werking en gebruik:
Vanaf de Oudheid is de heemst een bekende in gebruik.
Interessant is daarbij dat de toepassing in de loop van al die jaren vrij constant is gebleven.
De slijmstoffen werken verzachtend bij ontstekingen in het lichaam (maag en darmen) en uitwendig wat de huid betreft en de slijmvliezen van mond en keel.
Deze stoffen wendt men ook aan bij hoest; de hoestprikkel wordt verzacht.
Van de wortel wordt daarom een afkooksel (thee) gemaakt tegen maagpijnen, diarree en darmklachten.
Met honing gezoet is zo'n thee een goed middel tegen hoest, chronische astma, stoflongen en emfyseem.
Bij ontstekingen in mond, keel of aan het tandvlees kan men met de thee spoelen of gorgelen waarna de verzachting zeer spoedig optreedt.
Het slijm legt zich als een beschermende laag op de geprikkelde plaatsen die daardoor ook sneller genezen.
Ook bij verwondingen van de huid is de werking goed.
Warme omslagen met dit kruid worden toegepast op allerlei zweren.
Het genoemde afkooksel moet wel op een speciale manier worden bereid, omdat anders het zetmeel in stijfsel zal veranderen.
De term 'afkooksel' deugt hier dus eigenlijk niet omdat er juist niet gekookt wordt.
Toch is het de vaste uitdrukking hiervoor gebleven.

Heemst als huismiddeltje:
In de volksgeneeskunst kent men ook bovengenoemde toepassingen, maar er wordt ook vaak gebruik gemaakt van bladeren en bloemen.
Van de bladeren wordt een papje gekookt dat op wonden wordt gelegd.
De bloemen gebruikt men, gekookt met honing, als hoestmiddeltje in een mixtuur.
De niet geprepareerde wortel wordt wel gekauwd bij keelpijn.

Bijwerkingen: Deze zijn er niet.
Wel moet er goed op gelet worden dat de wortels niet door schimmels zijn aangetast.

Heemst helpt bij de onderstaande kwalen:
- Aften (zie ook Mixtuur tegen Aften)
- Mond slijmvlies, mondslijmvliesontsteking, tandvleesontsteking (zie ook Mixtuur tegen Mondkwalen)
     (Kamille, Klimop, Salie, Toverhazelaar helpen ook)

- Tandvlees ontsteking, bloedend of ontstoken tandvlees (zie ook Mixtuur tegen Tandvleesontsteking)
     (Salie helpt ook bij bloedend of ontstoken tandvlees)
     (Marjolein helpt ook bij bloeden van tandvlees)

- Keel, keelholte slijmvliesontsteking (zie ook Mixtuur voor Keelpijn & Gorgelen)
- Keelontsteking en keelpijn (zie ook Mixtuur voor Keelpijn & Gorgelen)
     (Kamille, Salie, Toverhazelaar, Mariadistel, Pepermunt, Venkel helpen ook bij keelontsteking en
      bijholteontsteking) (Vrouwenmantel helpt ook bij keelpijn)

- Hoest (zie ook Mixtuur voor Hoest en Bronchitis)
     (Tijm, Ogentroost, Venkel, Kamille helpen ook bij hoest)

- Darmklachten (zie ook Mixtuur tegen Darmklachten)
     (Kalmoes, Marjolein / Majoraan, Tijm, wilde, echte , Gentiaan helpen ook bij darmklachten)
     (Bevernel en Bijvoet helpen bij darmstoornissen)

- Diarree (zie ook Mixtuur tegen Diarree en Windzucht) (zie ook Mixtuur tegen Darmklachten)
     (Bosaardbei, Gentiaan, Brandnetel, Bijvoet en Beredruif helpen ook bij diarree)

- Maagpijn (zie ook Mixtuur tegen Maagklachten)
     (Valeriaan, Marjolein / Majoraan helpen ook bij maagpijn)
     (Kamille, Gentiaan, Marjolein / Majoraan, Melisse, Absint helpen bij maagklachten)
     (Kamille, Bijvoet, Marjolein / Majoraan en Bevernel helpen bij maagstoringen)
     (Valeriaan en Hartgespan helpen bij buikpijn, buikkramp, maagpijn, maagklachten)

- Eczeem (zie ook Mixtuur voor Moeilijke huid)
     (probeer ook eens Jojoba olie)
     (Brandnetel helpt ook bij eczeem)
- Acne, jeugdpuistjes, mee-eters, puisten (zie ook Mixtuur voor Moeilijke huid)
     (Brandnetel helpt ook) (probeer ook eens Jojoba olie)
     (Kalmoeswortelthee is een wasmiddel tegen huiduitslag)
     (Klimop en Vrouwenmantel helpen ook bij huidverontreinigingen)

- Steenpuist, Karbonkels, Karbunkel, Furunkel, Negenoog (Goudsbloem helpt ook bij steenpuisten)

- Emfyseem (Klimop helpt ook bij emfyseem)

- Astma, astma aanval, chronische astma (Duivelsklauw, Bevernel, Marjolein, Stinkende gouwe, Venkel helpen ook bij astma)

- Stoflong

Aanverwante kruiden:
- Hyssop en Longkruid helpen bij droge hoest (zie ook Mixtuur voor Hoest en Bronchitis)
- Tijm en Zwarte bes helpen bij prikkelhoest (zie ook Mixtuur voor Hoest en Bronchitis)
- Ogentroost helpt bij het opgeven van slijm bij hoesten (zie ook Mixtuur voor Hoest en Bronchitis)

- Longkruid helpt bij dysenterie (zware vorm van diarree)

- Maagzuur, oprispingen, vol gevoel (zie ook Mixtuur tegen Brandend Maagzuur)
     (Gentiaan en Kalmoes helpen bij maagzuur, oprispingen en een vol gevoel)

- Sint Janskruid + Kamille zijn natuurlijke pijnstillers (zie ook Mixtuur tegen Pijn)